2-3 yaş arası çocuklar için oyun, sadece vakit geçirme yolu değil; denemek, keşfetmek, bedenini tanımak ve dünyayla ilişki kurmak demektir. Çünkü bu dönemde çocuklar çoğu şeyi elleriyle ve hareket ederek öğrenir. Bir ebeveyn olarak da çocuğunuz için bu keşif dönemini farklı aktivitelerle desteklemeniz mümkün.
"Peki, neler yapmalıyım?" diyorsanız merak etmeyin, aslında bu öğrenme süreci için karmaşık oyuncaklara ya da uzun hazırlıklara ihtiyacınız yok. Çünkü günlük hayatın içindeki basit oyunlar hem eğlenceli hem de çocukların motor becerilerini destekleyen güçlü araçlara dönüşebilir.
Üstelik bu aktiviteler çocuğunuzu gelişimi için oldukça önemlidir. Çünkü Harvard Üniversitesi “Building the Brain's 'Air Traffic Control' System" çalışmasında da belirtildiği gibi çocuklar bu becerilerle doğmazlar, potansiyelle doğarlar. Bu süreçte yetişkinlerin de çocuk kendi başına yapabilecek seviyeye gelene kadar rutinler ve araçlarla destek olması gerekir. Buna da "iskele kurmak" (Scaffolding) denir. Bina bittiğinde iskele kalkar. Ama bina yapılana kadar iskele şarttır.
O halde gelin, evde kolayca uygulayabileceğiniz ve 2-3 yaş grubu için uygun oyun fikirlerini keşfetmeye başlayalım.
Sıcak-Soğuk Oyunu ile Evde Hareket Alanı Yaratın
Bu oyun için tek ihtiyacınız olan şey evin içinde saklayabileceğiniz küçük bir nesne. Bir oyuncağı ya da yumuşak bir topu saklayın ve çocuğunuzu bulması için yönlendirin. Yaklaştığında “sıcak", uzaklaştığında "soğuk” diyerek onu cesaretlendirin.
Bu oyun;
Çocuğun hareket etmesini destekler.
Mekan algısını geliştirmesine yardımcı olur.
Yön bulma becerilerini destekler.
Ayrıca çocuğun saklanan nesneyi bulup almak için eğilmesi, uzanması ve kavraması hem kaba hem de ince motor becerilerin birlikte çalışmasına fırsat tanır.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
Kaba motor beceriler (yürüme, eğilme, uzanma)
Mekansal farkındalık
Dikkat ve dinleme becerisi
El-göz koordinasyonu (nesneyi bulup kavrama)
Ev İşlerini Oyuna Dönüştürün
2-3 yaşındaki çocuklar, hayatın içindeki gerçek işlere dahil olmaya daha istekli olabilir. Çünkü bu işlere dahil oldukça kendilerini büyüklerin dünyasının bir parçası gibi hissederler. Bu nedenle de çamaşırları sepete atmak, kaşıkları çekmeceye yerleştirmek ya da masayı silmeye eşlik etmek, sandığınızdan çok daha değerli oyunlara dönüşebilir.
Bu tür aktiviteler;
El ve parmak kaslarını çalıştırır.
İki elin birlikte kullanımını destekler.
Çocuğun "Ben yapabiliyorum.” duygusunu güçlendirir.
Kısacası kıyafetleri ayırmak veya yemek servisi yapmak gibi yaşına uygun ev işlerine katılmaya davet ederek ve bunu bir oyuna dönüştürerek çocuğunuzun hem duygusal hem de fiziksel gelişimini destekleyebilirsiniz.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
İnce motor beceriler (nesne taşıma, yerleştirme)
İki elin birlikte kullanımı
El gücü ve kavrama
Bağımsızlık ve özgüven duygusu
Çocuğunuzun İçindeki Sanatçıyı Ortaya Çıkarın
Boyama yapmak, bu yaş grubunun en sevdiği aktivitelerden biridir. Ancak unutmayın ki bu aktivitede önemli olan ortaya çıkan resim değil, çocuğun kalemi nasıl kullandığıdır.
Prof. Dr. Serdal Seven'in "İlk Kalemim" kitabında da belirttiği gibi 2-3 yaşındaki bir çocuk;
Kalemi genellikle avuç içiyle kavrar.
Büyük kol hareketleriyle izler bırakır.
Çizgileri kontrol etmekte zorlanabilir.
Ancak bu yaş grubu için bu beceriler, aslında çocuğun doğal gelişiminin bir parçasıdır. Çünkü çocukların el kemikleri bu dönemde hala kıkırdak yapıdadır ve zorlamak yerine desteklemek gerekir. Çocukların el yapısına uygun, kısa ve dengeli Doodle kalemler ise çocuğun kendi hızında ilerlemesine olanak tanıyarak bu ilk karalama deneyimlerini çok daha keyifli hale getirir.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
El ve parmak kaslarının güçlenmesi
Kalem kontrolüne hazırlık
El-göz koordinasyonu
Duyusal farkındalık (baskı, hareket, iz bırakma)
Sadece Bir Kağıtla Eğlenceli Anlar Yaratın
Görsel
Dümdüz bir kağıt, sadece üzerine yazılar yazılacak ya da resimler yapılacak bir araçtan öte bazen çocuğunuzun hayal gücünün sınırlarını genişletecek bir oyuncağa dönüşebilir. Peki, nasıl?
Bir kağıdın ne kadar çok oyuna dönüşebileceğini şu şekilde sıralayabiliriz:
Kağıdı öncelikle buruşturup top yapabilirsiniz.
Sonra kağıdı açıp çocuğunuzun farklı şekillerde katlamasını isteyebilirsiniz.
Büyük kağıttan küçük parçalar oluşturmak için çocuğunuzun kağıdı yırtmasına izin verebilirsiniz Son olarak küçük kağıt parçalarını bir bant yardımıyla duvara veya dolap kapağına yapıştırabilirsiniz.
Kısacası sadece bir kağıtla birden çok aktivite yapmanız mümkün. Üstelik bu basit aktiviteler, çocukların parmak kaslarının aktif olarak çalışmasına yardımcı olur ve el-göz koordinasyonunu destekler.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
Parmak kaslarının aktif kullanımı
İki el koordinasyonu
Ellerin yön ve kuvvet ayarlama becerisi Dikkat süresi
Bloklardan Kuleler İnşa Edin
Bloklar, 2-3 yaş için klasik ama vazgeçilmez oyunlar arasında yer alır. Çünkü çocuklar bloklar yardımıyla farklı uzunlukta kuleler inşa edebilir veya farklı şekiller oluşturabilir. Böylece bloklar, bir oyuncaktan öte çocukların farklı becerilerini geliştiren bir araca dönüşebilir.
Bloklardan kule yaparken çocuklar;
Nesneleri kontrollü şekilde üst üste koymayı öğrenir.
Dengeyi fark eder.
Ellerini daha kontrollü ve yavaş şekilde kullanabilir.
Unutmayın ki kulenin yıkılması, oyunun en eğlenceli kısmıdır. Çünkü burada amaç kuleyi korumak değil, süreci tekrar tekrar deneyimlemektir.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
İnce motor beceriler (yerleştirme, dengeleme)
El-göz koordinasyonu Sabır ve problem çözme
Oyun Hamuruyla Şekiller Oluşturun Görsel
Oyun hamuru ile oynamak, çocuklar için bir oyundan öte el kaslarını geliştirmek için etkili bir araçtır. Ayrıca bir hamurdan farklı şekiller yapmak, çocuğun hayal gücünü de destekler.
Bir çocuğun oyun hamuruyla oynarken yaptığı sıkma, yuvarlama ve koparma hareketleri;
Avuç içi kasların güçlenmesine yardımcı olur.
Parmakların bağımsız hareketini destekler. İleride kalem kontrolü için zemin hazırlar.
Bu oyun hangi becerileri destekler?
Avuç içi ve parmak kaslarının güçlenmesi
Parmakların bağımsız hareketi
İki elin birlikte çalışması
Kısacası 2-3 yaş döneminde oynanan tüm bu basit oyunlar sayesinde çocuğunuzun elini, bedenini ve özgüvenini aynı anda beslemeniz mümkün. Unutmayın ki günlük hayatın içindeki küçük anları, doğru araçlar ve biraz sabırla çocuğunuz için güçlü öğrenme fırsatlarına dönüştürebilirsiniz.
2 yaş civarındaki çocuğunuzun motor gelişimi hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz "2 Yaşındaki Bir Çocuğun Motor Gelişiminde Neler Olur?" yazımızı okuyabilirsiniz.
Kaynak:
https://www.unicef.org/parenting/child-care/21-learning-activities-babies-and-toddlers#2-years https://learningthroughplay.com/let-s-play/magic-paper "Beynin 'Hava Trafik Kontrol' Sistemini Oluşturmak", Gelişen Çocuk Merkezi, Harvard Üniversitesi
"İlk Kalemim", Prof. Dr. Serdal Seven